Nhắc đến truyền thống hiếu học ở Quảng Ninh không thể không nói đến Đông Triều – thị xã trẻ được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu toàn tỉnh trong công tác khuyến học, khuyến tài. Những năm qua, công tác khuyến học, khuyến tài đã được Đông Triều tích cực đẩy mạnh thực hiện đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận; trong đó, nổi bật là phong trào thi đua xây dựng dòng họ hiếu học (DHHH), gia đình hiếu học. Đến nay, phong trào đã thực sự tạo được động lực học tập cho nhân dân trên địa bàn, tiến đến xây dựng một xã hội học tập rộng rãi, góp phần phát triển địa phương.
 |
| Hộ ông Phạm Văn Hùng (thôn Yên Khánh, xã Yên Đức, TX Đông Triều) là một trong nhiều gia đình hiếu học của địa phương. |
Về thôn Yên Khánh, xã Yên Đức, chúng tôi nghe nhiều đến dòng họ Phạm – dòng họ có truyền thống hiếu học tiêu biểu của thôn, xã nói riêng và của thị xã nói chung. Hiện dòng họ có 52 gia đình sinh sống tại địa phương, thì cả 52 gia đình đều đạt gia đình hiếu học, có con em đạt thành tích cao trong học tập, nhiều người thành đạt và giữ các vị trí khác nhau trong xã hội. Trong đó có 1 phó giáo sư, 2 tiến sĩ, 3 thạc sĩ, 62 cử nhân đại học, 26 người tốt nghiệp cao đẳng… Là một trong những gia đình tiên phong trong xây dựng phong trào hiếu học của dòng họ có sức lan toả mạnh mẽ, gia đình ông Phạm Văn Hùng có 2 con đều học đại học chính quy. Mặc dù đời sống gia đình còn gặp nhiều khó khăn, song gia đình luôn dành nhiều thời gian bảo ban con cái học hành, khích lệ khen thưởng kịp thời tạo động lực cho con trong học tập. Ông Hùng tâm sự: “Hai vợ chồng tôi không được học hành đến nơi đến chốn, nên không có công ăn việc làm ổn định. Những chi phí trang trải cho cuộc sống cũng phải tằn tiện, chắt bóp. Chính vì vậy, chúng tôi xác định phải nuôi dạy con cái ăn học thành tài. Từ ngày các con còn bé, chúng tôi luôn giáo dục con cái về tầm quan trọng của học tập để các con sớm có ý thức nỗ lực phấn đấu. Không sợ khó, sợ khổ, chỉ sợ dốt cũng chính là cách dạy con nên người của gia đình tôi”.
Ông Phạm Nhã, Trưởng Ban Khuyến học dòng họ Phạm, cho biết: Xây dựng GĐHH đã thổi bùng ngọn lửa, góp phần lan toả phong trào hiếu học trong dòng họ Phạm. Các hộ trong dòng họ đều đạt gia đình văn hoá, không có con em bỏ học, quậy phá. Số con em có trình độ đại học và sau đại học năm sau nhiều hơn năm trước. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, dòng họ Phạm đã xây dựng quy chế hoạt động riêng, tuyên truyền về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. Các gia đình ngoài việc động viên, tạo điều kiện cho con em học tập còn tích cực hỗ trợ chi phí, phương tiện, dụng cụ học tập cho con em có hoàn cảnh khó khăn trong dòng họ tiếp tục đến trường. Hằng năm, tại nhà thờ họ, ngoài tổ chức lễ tuyên dương, khen thưởng học sinh, sinh viên có thành tích cao trong học tập, các cụ lớn tuổi còn thường xuyên nói chuyện về truyền thống hiếu học của dòng họ, nêu danh những người thành đạt, những tấm gương tiêu biểu về tinh thần vượt khó, vươn lên trong học tập để con cháu noi theo. Nhờ vậy mà nhiều con cháu trong dòng họ đoạt giải cao trong những kỳ thi học sinh giỏi các cấp và đậu vào nhiều trường đại học danh tiếng.
Dòng họ Phạm ở Yên Khánh chỉ là một trong số hàng trăm DHHH điển hình của thị xã. Tính đến cuối năm 2015, toàn thị xã đã có 42.973/48.182 gia đình đăng ký phấn đấu trở thành GĐHH, chiếm 89% tổng số gia đình và đã có gần 40.000 gia đình được công nhận, chiếm 91.7% gia đình đăng ký, tăng 15.052 gia đình so với năm 2010. Điển hình trong phong trào xây dựng GĐHH phải kể đến các địa phương, như: Phường Xuân Sơn, Kim Sơn, Đông Triều, Mạo Khê, Hưng Đạo; xã Yên Đức, Tân Việt, Thuỷ An… và hàng ngàn GĐHH tiêu biểu. Điển hình là gia đình ông Đoàn Liên, khu 1, phường Đông Triều. Gia đình có 4 con thì có 1 tiến sĩ, còn lại đều có trình độ trên đại học; gia đình ông Tạ Sênh, dân tộc Sán Dìu ở Tràng Lương có 1 Phó giáo sư – tiến sĩ, 6 người con có trình độ đại học; gia đình ông Nguyễn Hoàng Nghị ở xã Hoàng Quế có 4 người con thì có 1 tiến sĩ, 2 trình độ trên đại học… Cùng với đó, đến đầu năm nay, thị xã có 178 dòng họ đăng ký xây dựng DHHH và đã có 149 dòng họ đạt tiêu chí DHHH, chiếm 87% dòng họ đăng ký.
Ông Nguyễn Văn Huỳ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khuyến học tỉnh cho biết, thời gian qua, thị xã đã chỉ đạo hội khuyến học các cấp phối hợp với cấp uỷ, chính quyền địa phương và ngành giáo dục tăng cường công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng dân cư quan tâm xây dựng GĐHH, DHHH và lấy đó là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại gia đình văn hoá, thôn, xã, phường, thị trấn văn hoá. Để đánh giá đúng thực chất GĐHH, DHHH, thị xã đề ra các tiêu chí cụ thể để các gia đình, dòng họ phấn đấu được công nhận danh hiệu. Thị xã chú trọng việc xây dựng và sử dụng hiệu quả nguồn quỹ khuyến học. 5 năm qua, quỹ khuyến học của tất cả các địa phương, dòng họ đã đạt trên 7 tỷ đồng. Số tiền được vận động từ nhiều nguồn đã kịp thời động viên khen thưởng các cháu học sinh có thành tích xuất sắc trong học tập. Song song với đó, thị xã quan tâm nâng cao năng lực hoạt động của hội khuyến học, phát triển tổ chức hội và hội viên ở thôn, làng, khu phố, dòng họ. Đến nay, Hội Khuyến học thị xã có 57 cơ sở trực thuộc với 174 chi hội khuyến học thôn, làng, khu phố và hơn 55.000 hội viên, chiếm 32% dân số…
Những kết quả đạt được trong phong trào phát triển GĐHH, DHHH sẽ là cơ sở để Đông Triều đẩy mạnh hơn nữa phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trong thời gian tới. Qua đó, từng bước khẳng định thương hiệu, truyền thống hiếu học lâu đời của quê hương chiến khu Đông Triều.
Nguồn: Internet